İstanbul şehrinin önemli simgelerinden biri olan Kız kulesi nedir, tarihi hakkında detaylı bir araştırma yaparak sizlere sunuyoruz. İyi okumalar.
Kız Kulesi’nin Tarihi
Türkiye denince akıllara gelen ve İstanbul denizinin ortasında duran muhteşem mimarisi olan Kız Kulesi pek çok efsaneleşmiş hikayeleri ve tarihteki önemi ile dikkat çeken bir yapıdır.
Kız Kulesi’nin Antik Dönemden Günümüze Geçmişi
Araştırmalara göre Kız kulesini inşa eden Atinalı bir savaş kumandanı, kuleyi yalnızca gözetleme kulesi olarak kullanmıştır. Denizden geçen gemilerin kontrol edilip, vergi kesilmesinden başka bir işlevi bulunmuyordu. Zaman içerisinde Bizanslıların ele geçirmesiyle savaş anlarında savunma kalesi olarak da kullanılmıştır.
Kule pek çok farklı milletlere ev sahipliği yapmıştır ve her defasında yeniden inşa edilip, zaman zaman da restore edilen bir duruma gelmiştir. En son Osmanlı dönem padişahlarından Fatih Sultan Mehmet zamanında yapılan mimari çalışmalarla günümüze kadar gelmeyi başarmıştır.
Kız Kulesi’nin eski adları
İstanbul’un tarihî simgesi olan bu yer pek çok millete ev sahipliği yaptığı için birden fazla adları bulunuyor; Arkla/Damalis, Leandros Kulesi, Saray Kulesi ve Arcla.
Bizans Döneminde Kız Kulesi
Bizanslılar, kuleyi daha güçlü bir hale getirerek savunma kalesi ve denizden geçen gemilerden vergi almak suretiyle gümrük olarak da kullanmaya devam etmişlerdir.
Osmanlı Döneminde Kulenin Kullanımı
Fatih Sultan Mehmet’in 1453 İstanbul’u fethetmesiyle beraber Kız Kulesini tekrar yıkıp yerine yeni bir kule inşaat ettirmiştir. Çünkü Bizans kalıntılarını ortadan kaldırıp Osmanlı mimari ve kültürüne uygun hale getirmek istedi. Kule zaman içerisinde geçmişten günümüze pek çok alana hizmet etmiştir.
Gümrük Noktası Olarak Kullanımı
Konum olarak önemli bir yerde olan kule Karadeniz’den Marmara’ya giren ve çıkan gemilerin akışını takip etmek, kontrolünü sağlamak, denetleme ve vergilendirme için kullanmıştır.
Karantina Merkezi Dönemi
Osmanlı dönemi zamanında ortaya çıkan bir salgın sebebi ile yapı karantina merkezi olarak da sıra dışı bir kullanım alanına sahip olmuştur. Şehirdeki kolera salgınının daha fazla yayılmaması için denizden gelen yolcuların ve olası salgın taşıma riski olan yolcuları belli bir süre karantinada tutmuşlardır. Kule hastane olarak da kullanılmıştır.
Kız Kulesi’nin Restorasyon Süreçleri
Geçmişten günümüze kadar pek çok restorasyon süreci geçirmiştir. Bizans uygarlığından başlayan Fatih Sultan Mehmet ile devam eden ve ikinci Mahmut ile Osmanlı dönemi restore sürecini tamamlamıştır.
Günümüzde en son yapılan restorasyon zamanı 2021-2023 yılları arasında olmuştur.
Kule deniz üzerinde olduğu için nem, suyun yapısı, hava olayları gibi birçok faktörden dolayı restore çalışmalarına girebiliyor.
Kız Kulesi’nin Konumu ve Mimarisi
Kule, İstanbul Üsküdar’da Salacak tarafında boğazdaki küçük adacık üzerine kurulmuştur. Üsküdar açıklarındaki kule, her uygarlıktan birer iz taşıyor buda onun eşsiz bir tarihi kule yapıyor. Detaylı bakarsak yapı, ortalama 18 metre yüksekliğinde kare dikdörtgen bir zemin yapısına sahip ortasında kulesi olan bir mimari yapıya sahiptir.
Kulenin İstanbul Boğazı’ndaki Konumu
İstanbul ilçesinin Üsküdar ilçesine bağlıdır. Üsküdar Salacak sahili yakınlarında küçük bir kayalık adacık üzerine inşa edilmiştir. Sahilden bakarsanız bütün ihtişamıyla ve o büyük heybetiyle çıplak gözle görülüyor.
Coğrafi açıdan önemli bir stratejik bir alanda bulunuyor.
Boğaz manzarasının özellikleri
Kız kulesi boğazdan muhteşem manzarasıyla insanların dönüp bir kez daha bakmak isteyecekleri bir yer.
Kız Kulesi’nin Mimari Özellikleri
Kız Kulesi mimarisi Bizans ve Osmanlı esintileri bulunduran yapısıyla dikkat çekiyor. Kule 80 metre yüksekliğe sahip, taş duvarlara çevrelenmiş 35-36 metre bir düzlük üzerinde küçük bir adacığa inşa edilmiştir.
Kulede Kullanılan Tarihî İşlevler
Kız Kulesi, yüzyıllar boyu birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır ve coğrafi olarak stratejik bir yerde olduğu için dönemin şartlarına göre askeri(savunma), güvenlik, sağlık, sosyal hayat, ticari gibi önemli işlev noktası olmuştur.
Kız Kulesi Efsaneleri
Geçmişten günümüze anlatılan Hero ve Leandros hikayesi, Battal Gazi anlatısı, gibi efsaneleşmiş olan hikayelerin ana merkezidir. Gelin bu hikayeleri birlikte inceleyelim.
Kız Kulesi ile İlgili Kız Efsanesi
Bizans krallıklarının birinde bir kralın kızı olmuştur ve bu kız için falcı bir kadın krala kızının 18 yaşına geldiğinde bir yılan tarafından ısırılıp öleceğini söylemiştir. Falcı kadının dedikleri kralı endişelendirmiştir ve kızını korumak için onu herkesten uzak denizdeki kuleye götürerek korumaya çalışmıştır. Ancak bir gün prensese hizmetlilerden içinde elma dolu bir sepet getirilmiştir. Prenses içine baktığından bir yılan olduğunu fark ediyor ama maalesef yılan prensesi ısırarak oracıkta ölmesine sebep oluyor. Prenses efsanesi bu şekilde biliniyor.
Prensesin Kaderi
Hikayedeki ana mesaj, her nereye gidersen git ne planlar yaparsan yap günü geldiğinde kaçtığın şey seni bir gün bulur. Kaderden kaçamazsın.
Hero ve Leandros’un Aşk Hikâyesi
Efsaneye göre kule de Hero adında güzel bir rahibe yaşıyormuş rahibeyi gören Leandros adındaki bir genç kıza aşık oluyor. Onu görebilmek için her gece kıyıdan kulenin olduğu adaya geliyormuş yolunu kaybetmesin diye Hero adada ateş yakıp gitmesini beklermiş. Ancak fırtınalı bir günde Hero’nun yaktığı ateş söner ve Leandros geldiği kıyıya dönmek istediği sırada yolunu kaybeder ve oracıkta boğulur. Bunu duyan Heros’ta intihar etmiştir.
Battal Gazi Efsanesi
Battal Gazi, Selçuklu Dönemi padişahının kızına aşık olmuştur. Ancak padişah durumu kabul etmeyip kızını Battal Gazi’den kaçırmak için Kız Kulesi’ne hapsetmiştir. Bunu duyan Battal Gazi kuleye ulaşıp padişahın kızı ile kavuşmuşlardır.
Kız Kulesi’ni Ziyaret Rehberi
Haftanın her günü 09:30-17:00 saatleri arasında gidiş-dönüş seferleri bulunuyor. Sahilden kuleye 2-3 dakikada varış sağlanıyor. Tekne seferleri hava durumu olaylarına göre değişkenlik gösteriyor. Fırtınalı havalarda güvenliği sağlamak amacıyla sefer iptalleri de olabiliyor.
Müzeye giriş ücretsizdir, sadece tekne seferleri ücreti vardır. Müze kart sahipleri için 110 TL, müze kartı olmayanlar girişte müze kart sahibi olabiliyorlar.
Kız Kulesi’ne Nasıl Gidilir?
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın teknelerini kullanarak gidebiliyorsunuz. 15 dk’da bir seferler vardır. Salacak tekne seferleri ve Karaköy tekne seferleri ile gidebiliyorsunuz.
Üsküdar Salacak’tan Ulaşım
Salacak tekne seferleri ile haftanın her günü 09:00-17:00 saatlerinde ulaşım sağlayabiliyorsunuz
Avrupa Yakası’ndan Ulaşım
Karaköy İskelesi önünden tekne seferleri ile Kız Kulesi’ne ulaşım gerçekleşiyor.
Kız Kulesi Ziyaret Saatleri
Haftanın her günü 09:30-17:00 saatleri arasında ziyaret edebilirsiniz.
Bilet ve Rezervasyon Bilgileri
Müze kart sahipleri için giriş ücretsizdir. Kuleye ulaşım sağlayan teknelerde kişi başı sadece 110 TL bir ücret alınır. Müze kartı olmayan yabancı ziyaretçiler için sadece 27 Euro ücret ile giriş sağlayabilirler.
Kulede Görülebilecek Bölümler
Günümüz Kız Kulesi kullanım amacı tarihi anıt müzesi olarak ziyaretçi kabul ediyor. En son 2021-2023 tarihinde restorasyon çalışmaları olmuştur. Tarihî yapı ziyaretinde görebileceğiniz alanlar:
- Giriş avlusu ve surlar
- Ahşap kubbe altı
- Asma katlar
- Balkonlu köşk
- Müze sergi alanları
Fotoğraf Çekimi İçin Uygun Noktalar
İstanbul’un boğaz manzarasına eşlik eden ve görkemli yapısıyla nostaljik hava yaratan Kız Kulesini ölümsüzleştirmek için kulenin içinden de dışından da fotoğraf çekilecek pek çok uygun noktalar vardır. Üsküdar Salacak Sahili’nden her noktadan dış çekim yakalamak mümkündür. Kuleye gitmek için kullanılan tekne turları esnasında da muhteşem fotoğraflar çekmek mümkün ve İstanbul günbatımı ve Kız Kulesi’nin heybetli duruşunu aynı karede yakalamak mümkün o eşsiz sanatsal anı ölümsüzleştirebilirsiniz.
Hava Koşullarını Kontrol Etme
Kız Kulesi’ne ulaşım için tekne kullanılıyor. Ancak olumsuz hava koşullarında yolcuların güvenliği için seferler iptal edilebiliyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı web sayfasından gitmeden sefer zamanlarını takip edebilirsiniz.
Kız Kulesi’nin Kültürel Önemi
Kız Kulesi kültürel önem arz eden ve çoğu edebi konulara ilham olan bir yapıdır. Ayrıca Türkiye tanıtımlarında da bizi öne çıkarıyor ve birçok turistin akıllarında yer etmeyi başarıyor.
Kız Kulesi’nin İstanbul İçin Anlamı
Türkiye’nin İstanbul ayağında ülkemizin prestiji konusunda önemli bir yere sahiptir. İstanbul denilince akıllara gelen muhteşem tarihi yapıdır.
Kız Kulesi Kültür ve Sanatta
Kimi zaman şiirlere konu olan kimi zaman ise dünyaca ünlü James Bond filminde görülen Kız Kulesi, o eşsiz manzarası ve tarihi dokusuyla ziyaretçilerini mest etmeye devam ediyor.
Kız Kulesi’nin Şehir Simgesi Olması
İstanbulluların ve turistlerin aklında kalan yegane tarihi simge Kız Kulesi İstanbul markasının öne çıkan tarihi yerlerinden bir tanesi olmaya devam ediyor.