Son dönemlerde tekrar gündeme gelen bir olgu var. O ise kademeli emeklilik sistemi olup, tabiri caizse bu konuda her kafadan bir ses çıkıyor ve ortada çok ciddi bir bilgi kirliliği de söz konusu. Biz de sizlerin kafasını karıştırmadan bu konuda temel bilgileri son derece anlaşılır bir biçimde vermeye başlayacağız. Şimdi hemen başlayalım.
Kademeli Emeklilik Sistemi
Kademeli emeklilik nedir sorusuna uzmanlar şu yanıtı veriyor: Kademeli emeklilik, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 yılları arasında ilk defa sigortalı olmuş olan an ve de EYT yani emeklilikte yaşa takılanlar kapsamına giremeyen çalışan her birey için yaş koşulunun sigorta giriş yılına göre basamaklı düşürülmesini öngören, henüz yasalaşmamış bir modeldir. Yürürlükte bir yasa yoktur; TBMM’de Aralık 2024 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisine muhalefet partilerin teklifi olarak (2/2755 sayılı) Plan ve Bütçe Komisyonunda sunulmuş olup halen beklemektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı olan Vedat Işıkhan, emeklilik sisteminde değişiklik yapmayı planlanmadıklarını, mevcut prim ve de sene koşullarının devam edeceğini açıklamış durumdadır. Bu grupta ki SGK sigortalıları bugün kadın 58, erkek 60 yaş ve de 7000 prim günü ile; 25 sene sigortalılık ile 4500 günle de aynı zaman diliminde yaştan ötürü emekli olabiliyor.
Kademeli Emeklilik Tablosu
Örnek kademeli emeklilik tablosu aşağıda göründüğü biçimdedir:
Aslında çok söze gerek yok. Yukarıda yer alan tablo kafalarda en ufak bir soru işareti bırakmıyor. Hiç fena bir tablo değil mi?
Kademeli Emeklilik ile EYT Arasında Fark Nedir?
Her ne kadar yukarıda belirtilmiş olsa da şimdi yazının bu bölümünde kısaca EYT denilen emeklilikte yaşa takılanlar ile kademeli emeklilik arasında fark nedir ona bir bakalım ve konuyu biraz daha netleştirelim.
EYT kişinin yaşa takıldığı için emekli olmamasıdır. Yani istenen prim sayısı ve yıl sayısı vardır ve illa da kendi yaşının diliminde emekli olması gerekir. Kademeli emeklilik ise bu durumdan biraz daha farklıdır. Ayrıca EYT 8 Eylül 1999 öncesi işe başlayan kişileri kapsar. Yaş sınırını tamamen ortadan kaldırır. Kademeli olan emeklilik sistemi ise 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arası işe girenleri kapsar ve yaş sınırını ortadan kaldırmaz. EYT bugün için yürürlükte olup, bu biçimde emekli olanlar taban emekli maaşı alıyorlar.
Hükümetin şu an için bu sisteme sıcak bakmamasının temel nedenlerinin başında ise ekonomik koşullar geliyor. Zira sonuçta bunun çok ciddi bir ekonomik maliyeti vardır