Bu yazımızın konusu herkesin işin özünde bilmesi gereken insan yaşamını değiştirecek 5 temel teori hakkındadır. Nitekim adım adım bu konuya yer verilir iken okuduğunuz zaman siz de ne demek istediğimizi net olarak anlayacak belki de yaşamınıza başka bir boyut katacaktır. Hadi o zaman başlayalım
İşte O 5 Temel Teori
Hayat kimse için düz bir çizgi değil ve mükemmel diye bir şey yok. Bunun yanı sıra kişisel gelişim olgusuna inanmasam da bu tür bilimsel olguların da bilinmesi gerektiğini düşünerek bu 5 temel teori hakkında bilgileri kendi anladığım biçimde veriyorum. Gerisi tamamen size kalmış
Kontrol Odagi Teorisi (Locus of Control)
Amerikalı psikolog Julian Rotter tarafınca geliştirilmiş olan bu teori, olayları yönlendirdiğimize dair inancımızı inceliyor.
- İçsel Kontrol: Kendi yaşamımızın sorumluluğunu üstlenirsiniz; başarı ya da başarısızlığı kendi kararlarınıza bağlama.
- Dışsal Kontrol: Olayların şansa, kaderine ya da başkalarına bağlı olduğuna inanarak kurban psikolojisine girme
- Değişim Gücü: İçsel odak geliştirme, sorunlar karşısında pasif kalma yerine harekete geçmenizi gerçekleştirir.
Bilişsel Çelişki Teorisi (Cognitive Dissonance)
Leon Festinger’in öne sürdüğü bu teori, inançlarımız ile eylemlerimiz çeliştiği zaman yaşadığımız zihinsel rahatsızlığı ifade eder
İnsan beyni bu uyumsuzluğun çözülmesi için ya davranışını değiştirir veya gerçeği eğip bükerek bahaneler türetir.
Kendi çelişkilerinizin farkına varma, dürüst bir öz eleştiri yapmanıza ve de kötü alışkanlıkları bırakmanıza yardımcı olur
Kırılgan-Dayanıklılık Teorisi (Antifragility)
Nassim Nicholas Taleb’in literatüre kazandırmış olduğu bu teori, bazı şeylerin yalnızca zorluklara direnmekle kalmayıp aynı zamanda da kargaşadan bireyin güçlenerek çıktığını ifade eder.
Kırılgan olan şeyler baskıda kırılır, dayanıklı şeyler ise bozulmadan kalır, kırılgan-dayanıklı (antifragile) şeylerse stres ve de krizle büyür.
Hayattaki başarısızlıkları birer yıkım değil tam aksine gelişim yakıtı olarak görmeniz gerektiğini ifade eder. Kırılganlık bu teoriye göre bizim asıl gücümüzdür. Benim de yaşamla baş etme yöntemimdir.
Beklenti-Değer Teorisi (Expectancy Value Theory)
Motivasyonun nasıl çalıştığını ifade eden bu yaklaşım, bir şeyi yapmaya olan isteğimizin iki şeye bağlı olduğunu ifade eder: O işi başarabileceğinize dair sarsılmaz inancınız yani beklenti ve de o sonucun sizin için ne kadar değerli olduğudur
Hedeflerinize ulaşamıyor iseniz o zaman sorun ya öz güven eksikliği yani düşük beklenti ve ya da o amaca gerçekten önem vermemenizdir zira burada bir düşük değer durumu söz konusudur.
Atıf Hatası Teorisi (Fundamental Attribution Error)
Sosyal psikolojide, başkalarının hatalarını kendi karakterlerine bağlar iken, kendi hatalarımızı dış etkenlere (koşullara ) bağlama eğilimidir. Yani ortada bir suç suçlu durumu vardır.
- Örneksel olarak eğer bir başkası geç kaldıysa “saygısızdır”; yok eğer siz geç kaldıysanız “trafik sıkışıktır”.
- Bu hatayı bilme, insanlara karşı daha anlayışlı ve de empatik yaklaşmanızı, ilişkilerdeki gereksiz çatışmaları azaltmanızı sağlıyor ki bu da son derece önemlidir.
Ana hatları ile yazımızın en başında ifade edilen hayatı değiştirecek 5 temel teori ana hatlarıyla bunlardır. Sahi sizin teoriniz hangisi?