Katar’a son günlerde yapılan drone saldırıları teknoloji dünyasının ne denli kırılgan olduğunu bize gösterdi. Katar Ras Laffan tesisinde üretilen helyum, küresel arzın üçte birini oluşturuyordu. Saldırılar sonrası kapanan tesis sonucu yonga üretimi darbe alabilir. Zira helyum, silikon çip üretiminden MR cihazlarına, soğutma sistemlerinden nükleer santrallere kadar bir çok yerde kullanılıyor.
Helyum neden önemli?
Helyum denince birçok kişinin aklına uçan balonlar gelebilir. Ancak endüstride helyumun kullanım alanı çok geniş. Bunlardan belki de en önemlisi ise yonga üretimi . Bir yonga fabrikasında helyum, silikon katmanların soğutulması, litografide stabil bir sıcaklık sağlanması, hassas üretim ortamının korunması gibi üretim sürecinde kullanılıyor.
Bu süreçlerde helyumun alternatifi yoktur. Bu sebeple helyum arzında sorun çıkması küresel tedarikte sorun çıkmasına sebep olabilir. Ayrıca yonga üretiminde ilerde olan ülkeler bu gibi helyum üreten tesislere doğrudan bağlı. Örneğin geçtiğimiz yıl Güney Kore helyum ihtiyacının %65’lik kısmını bu fabrikadan karşıladı.
Küresel tedarik zincirinde oldukça önemli olan bu tesis, eğer kısa sürede faaliyete alınmaz ise çip üreticilerini zorlu günler bekliyor diyebiliriz. Helyum gazı, yonga üretimi dışında MR cihazlarında da kullanılıyor.
Yonga Üreticileri Şimdi Ne Yapacak?
Büyük yarı iletken üreticileri şimdilik panik yapmasa da gelişmeleri yakından izliyor. Bazı firmalar alternatif helyum kaynakları ararken, bazıları ise stoklarına güveniyor. Küresel helyum arzının ne zaman normale döneceği belli değil. Ancak kesin olan, teknoloji tedarik zincirinin ne kadar kırılgan olduğu.