İbra kelimesi sözlükte “Arındırmak, Aklamak, Temize Çıkarmak, Yükümlülükten Kurtarmak” anlamlarına gelir (İslam Ansiklopedisi İbra). Mali olarak bir kişinin, kurumun veya yönetimin görev süresi boyunca yaptığı işlerde yapılan harcamaların denetlenmesi sonucu onaylanarak aklanması yani temize çıkarılması anlamına gelir.
Yapılan mali harcamaların karşılığı bulunması ve geçmiş borç veya yükümlülüklerden serbest bırakılması olarak tabir edilen bu kelimenin kullanım alanlarına bakalım.
İbra Edildi Kelimesinin Kullanım Alanları
Bu kelime genel olarak şirket genel kurulları başta olmak üzere, spor kulüplerinde ve apartman yönetimlerinde kullanılıyor.
Hukuk ve Borçlar Hukukunda İbra
Alacaklı borçlusunda bulunan haktan karşılıksız olarak vazgeçmesi veya borçluyu borçtan kurtarılmasında ibra kelimesi kullanılır. Çift taraflı olarak alacaklı ile borçlu arasında yapılan karşılıklı bir sözleşmedir.
Terimin İbraname Olarak Kullanımı
Ayrıca yukarıda belirtilen kanuna göre borç ilişkisinin sona erdiğini belgeleyen yazılı evraklara ibraname ismi veriliyor. İş ve şirketler hukuku gibi alanlarda bu belge ismi sıklıkla kullanılıyor.
Dini Hüküm Olarak İbra
Bakara süresinin 280. Ayetinde “Borçlu, darlık içinde ise, ona bolluk zamanına kadar süre vermek vardır. Eğer bilirseniz borcu almaktan vazgeçmeniz sizin için daha hayırlıdır” (el-Bakara, 2/280) (kuran.diyanet.gov.tr). İbra kelimesi “Seni alacağımdan ibra ettim veya alacağımı düşürdüm yahut da sana onu temlik ettim veya onu sana bıraktım” gibi sözlerle gerçekleşir.
İş Hukuku’nda İbraname Kullanımı
İşçi ve işveren arasında ibranama ifadesi kullanılır. İşçi tarafında iş sona erdiğinde işçinin işverenden hiçbir alacağının kalmadığını yazılı olarak belirterek tüm hak ve taleplerinden vazgeçtiğini beyan etmesine İbraname deniliyor. Bu işçi ve işveren arasında yer alan sözleşmedir.
İbraname Nasıl Geçerli Olur?
- İbraname yazılı olmalı
- Alacak türünün miktarı açıkça belirtilmeli
- Ödeme banka kanalıyla yapılmalı
- Sona ermesinden itibaren en az 1 ay geçmiş olması.
Şirketler Hukuku (Yönetim Kurulu Aklanması)
Anonim veya limited şirketlerde geçmiş hesap dönemindeki tüm faaliyetler için genel kurul tarafından onaylanarak “aklanması” yani temize çıkarılmasıdır. Şirketler ibra edildikleri işlemler sonrası hukuki sorumluluktan kurtulurlar.
Dernek ve Spor Kulübü Yönetimleri
Genel kurullarda ise kulüp veya dernek başkan ve yöneticilerinin yıl sonundaki mali ve idari raporları için kontrol işlemleri yapılır. Üyeler tarafından oylama işlemi sonrası onaylanır veya reddedilir. Bu durumda “Yönetim ibra edildi” denilir. Bu durum yönetimin o dönemki faaliyetlerinde üyeler tarafından geçerli ve doğru kabul edildiği anlamına geliyor.
Yazımızda ibra ve ibraname kelimelerin ne anlama geldiğini aktarmış olduk.