Bu yazımızda sevih secdesi hakkında merak edilen bir çok sorunun cevabını aktaracağız. Sevih secdesi nedir? hangi durumlarda ve nasıl yapılır? detaylıca aktaracağız.
Sehiv Secdesi Nedir? Tanımı
Sevih secdesi “yanılma, namazda unutma, dalgınlık” manalarına gelen sehv kelimesinden türetilen (secdetü’s-sehv) namaz kılarken eksiklik veya yanlışlık durumununu telafi etmek amacıyla yapılan iki secdeye sevih secdesi denir (İslam Ansiklopedisi Sehiv Secdesi).
Hadis ve fıkıh kitaplarının namaz bölümlerinde sevih secdesi “sücûdü’s-sehv” veya “secdetâ es-sehv” şeklinde geçer.
Sehiv Secdesinin Gereklilikleri
Peygamber Hz. Muhammed (s.a.v.) namaz kılma esnasında yapılan hataların eksik veya yanlışlıkların sehiv secdesi yapılarak telafi edilebileceğini bildirmiştir. Bu gereklilik (Buhârî, Müslim, Mesâcid, Ebû Davud, Salât ve Nesâi, Sehv) hadis kitaplarında detaylıca aktarılmıştır.
Namazda Hangi Durumlarda Sehiv Secdesi Yapılır?
Namaz esnasında fazlalaştırma, eksiltme ve şüpheli durumlarda sevih secdesi yapılır. Maddeler halinde aşağıda bahsedeceğimiz durumlar sevih secdesi gerektirir.
- Fatiha süresinden sonra zamm-ı sûre (herhangi bir süre) okumayı unutmak.
- Unutarak Fatiha süresini iki defa okumak.
- Vitir namazında tekbir ve kunut duasını okumayı unutmak.
- 4 rekatlı namazlarda iki rekat kıldıktan sonra oturmayı unutmak.
- Birinci oturuşta Tehiyyat duasını okuduktan sonra kalkmadan salavat dualarını okumak.
- 4 rekatlı farz namazların son rekatında oturmadan beşinci rekata yanlışlıkla kalkmak.
- İmama sonradan yetişen kişi kendi kıldığı rekatlar içinde hata yaparsa.
- İmamın namaz kıldırırken açıktan okuması vâcib olan yerlerde gizli, gizli okuması vacib olan yerlerdeyse açık okuması durumlarında.
- Namaz içinde Fâtiha süresi okunduktan sonra hangi ayet veya sureyi okuyacağını düşünüldüğünde ve gecikme yapıldığında.
Bu durumlar sevih secdesi gerektiren hallerdir.
Bu konuda Halis Bayancuk Hocanın bu sohbetini izlemenizi tavsiye ediyoruz.
Sehiv Secdesinin Hükmü
Yukarıda bahsettiğimiz sebepler bulunduğunda sehiv secdesi yapmak mezheblere göre değişkenlik gösterir. Sevih secdesinin hanefi mezhebineki hükmü vacip, Şafii ve Maliki mezheplerine görede sünnettir.
Sehiv Secdesinin Faydaları
Namaz kılarken unutma, dalgınlık veya yanılma gibi durumlarda eksiklikler veya fazlalıkları gidererek namazın sıhhatini korur. Namazın doğru tamamlanmasını sağlar, kulun rabbine özrünü ifade eder.
Doğru Bir Sehiv Secdesi Nasıl Yapılır?
Son tahiyatta oturuyorken Ettahiyatu duasını okuduktan sonra salli ve barik dualarını okumadan tek tarafa selam verilir ardından secdeye gidilerek 3 defa Subhanerebbiyelale denilir ardından tahiyata kalkılarak tekrar secdeye gidilir. Yani secde 2 defa tekrar edilir. Ardından Tahiyyata kalkılarak Tahiyyat duası Salli ve Barik, Rabbena duaları okunur ardından selam verilerek namaz tamamlanır.
Uygulamalı olarak nasıl yapıldığıyla ilgili bu videoyu izleyebilirsiniz.
Sehiv Secesi Yapmamak Namazı Bozar mı?
Namazda unutarak bir vacibin ertelenmesi veya terk edilmesinden dolayı yapılan bu telafi secdesi unutulup yapılmazsa namaz bozulmaz ve geçerlidir. Namazı yeniden kılması gerekmez. Kişi yaptığı hata sonradan aklına geldiyse namaz bitiminden sonra kıbleden çevirme, konuşma, gülme, yeme, içme gibi bir durumlar olmamışsa sevih secdesi yapar. Son oturuşta tahiyyat duası okuduktan sonra salli, barik ve rabbena dualarını okuyarak namazını tamamlar.
Sehiv Secdesi İle İlgili Hadisler
Bu konuda iki hadis aktarmak istiyoruz.
“Sizden biri şüphelendiği zaman doğruyu araştırsın ve namazını tamamlasın.” (Buhârî, Salât, 31; Müslim, Mesâcid, 88, 89, Ebû Davud, Salât, 190, 191, 193; Nesâi, Sehv, 24, 25)
“Sizden biri yanıldığı zaman iki defa secde etsin.”(İbn Mâce, İkâme, 129).
Halis Bayancuk Hoca’nın Sevih secdesiyle ilgili hadisler ışığında detaylıca bilgi verdiği bu videoyu izleyebilirsiniz.