Ontoloji kavramı için en basit tanım varlık bilimi veya varlık felsefesi demektir (https://tr.wikipedia.org). Felsefenin en temel dallarından biri olarak karşımıza çıkar. Şu sorulara cevap arar. Varlık nedir?, Varlık var mıdır?, Varlığın kaynağı nedir?. Bu sorulara cevap ararken var olanı sadece var olması konusuna bakarak cevaplar.
Ontolojinin Kapsamı
Ontolojinin kapsamına giren temel konulara bakacak olursak sorulara dayalı ve varlık üzerine olduğunu söyleyebiliriz.
- Varlığın temel yapısını sorgular nedir? Gerçekten var mı?
- Varlık kategorilerini sınıflar: Varlıkları tikel ve tümel yani genel olarak sınıflandırır. Buna örnek olarak maddi varlıklar ve zihinsel varlıklar şeklinde sınıflandırdığını görebilirsiniz.
- Öz ve varlık ilişkisi arasında yer alan bir şeyi o yapan temel özellikler yani özü nedir ve bu kapsamda değişenin ardındaki değişmeyen olay nedir? sorusuna yanıt arar.
- Varlık türleri içindeki farklara bakar. Gerçek varlıklar örneğin masa, ağaç, vasıta nesnel varlıklar ile sayılar ve kavramlar gibi nesnel olmayan kavramlar arasındaki farklara bakar.
- Oluş ve süreç arasında varlık bir sabit olgumudur yoksa bir süreç yani oluş halinde midir?
- En önemlisi felsefi önem taşıyan metafiziksel bazı sorular sorar yaratan varlığı görünmeyen ruhun bir yapısı var mı hiçlik kavramı gibi felsefi yaklaşımlara sahiptir.
Bu Ontolojik sorular varlık felsefesi olan Ontolojinin kapsamını teşkil eder.
Ontolojinin Tarihçesi
Aristoteles Milattan Önce 4. yüzyılda varlığı varlık olarak ele aldığı temel felsefe olan metafizik yaklaşımıyla felsefi disiplinin kurucusudur. İlk kez 1606’da Jacob Lorhardus tarafından kullanıldı. 1613 yılındaysa Rudolf Goclenius tarafından geliştirildi.
Ontolojide Temel Kavramlar
Ontoloji yani varlık bilim’de varlığın var olup olmadığını nicelik yani bir veya çok, niteliği madde, idea, oluş temel problemleri için temel kavram olarak Varlık, Arkhe, Cevher / Töz (Substance), Öz (Essence), Oluş (Becoming), Fenomen, Reel Varlık, İdeal Varlık, Nihilizm (Hiççilik), Realizm (Gerçekçilik) gibi temel kavramlar vardır.