Demagoji halkın korkularını, duygularını veya önyargılarını kullanarak gerçek dışı veya çarpıtılmış bilgiler ile insanları etkileme yöntemidir. Bir nevi ikna etme ve yönlendirme amaçlı yapılan laf cambazlığı veya başka bir dille demagojik siyaset yöntemine demagoji deniliyor (Wikipedia Demagoji). Genellikle haklı çıkma çabasına bağlı olarak konuyu saptırma veya karşı tarafı bastırma amacıyla kullanılan bir konuşma tarzı. Demagolojinin tanımı bu şekilde kelimenin geçmişi ve tarihçesine bakacak olursak.
Demagojinin Tarihçesi
Demagojinin tarihçesine bakacak olursak temelleri Antik Yunan demokrasisinde atıldığı görülüyor. Aristoteles gibi düşünürler demagogları demokrasinin yozlaşmış bir biçimi olarak gören düşünürlerdir. 20. yüzyılda ise Adolf Hitler ve Benito Mussolini gibi liderler halkın daha çok milliyetçilik duygularını, savaş sonrası ezilmişliklerini ve ekonomik sıkıntılarını istismar ederek demagojik diller kullanarak iktidara gelmiş liderlerdir.
Demagoji Türleri
Demogojinin teme 4 türü vardır. İlki halkın duygularını istismar eden pozitif veya negatif demagoji, İkincisi durumu kurtarmaya yönelik daha çok taktiksel demagoji olan ve mantık hatalarına dayanan safsatalar yöntemi, üçüncüsü zor sorulara kolay ve duygusal yanıtlar verme dördüncüsüyse popülist demagoji türü olan halkı seçkinlere karşı kışkırtarak bir nevi halkın sesi olduğunu iddia ederek halkın çoğunluğun desteğini alma yöntemidir.
Demagoji türleri ve özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
- Halkın umut, hayal ve duygularına hitap edip gerçekçi olmayan vaatler ile destek alma yöntemi olan pozitif demagoji.
- Halkın korku, önyargı ve düşmanlıklarını kullanarak ortak bir düşman oluşturup manipülasyon yapma yöntemi olan negatif yani taktiksel demagoji.
- Mantık kurallarına uymayan ancak görünüşte doğru olan aslında yanlış olan çıkarımlar ile yani daha çok laf cambazlığı ile karşı tarafı ikna etme yöntemi olan safsata yani (sofistri demagoji)
- Halkı seçkinlere karşı kışkırtarak halkın sesi olduğunu iddia ederek çoğunluğun desteğini alma yöntemi olan popülist demagoji.
Peki demogolojinin en temel özellikleri nedir? Bundan bahsedelim.
Demagojinin Temel Özellikleri
Demagoji kelimesinin temel özelliklerine genel olarak bakmak gerekirse.
Yunanca demos (halk) ve agogos (liderlik eden) kelimelerinden türemiş ve “halkı yönlendirme” anlamına geliyor. Mantıklı argümanlar yerine duygulara hitap eden bir yapısıyla destek kazanmayı amaçlar. Yöntemiyse laf kalabalığı yapmak, çarpıtmak, kışkırtmak ve duygu sömürüsü gibi yöntemlere başvurmak. Daha çok siyasetten günlük tartışmalara kadar geniş bir iletişim alanında kullanılıyor.