Son dönemlerde dünya basınında yaşanan polemiklerle yeniden gündeme gelen Daron Acemoğlu hakkında biz de bir yazı yazmaya karar verdik ve konuya bir de kendi açımızdan bakmaya ve de yaşanan polemiğe unutanlar bilmeyenler olabileceğini göz önüne alarak tarafsız bir yerden yer vermeye karar verdik. Sonuçta kendisi özde bizden, bu coğrafyadan birisi. O zaman birkaç kelam etmek gerekir değil mi?
Daron Acemoğlu Hakkında
Daron Acemoğlu hakkında böyle klişe şeyler söylemek yerine nokta atışı şeyler söylemek gerekir ise şu bilgiler verilebilir: Örneğin kendisinin dedesi Togo Acemyan , Türkiye’nin ilk modern ayakkabı fabrikasını kuran ve de ünlü TOGO markasının ilk sahibi olduğudur. Bugün ülkemizde Togo ayakkabı tam anlamıyla ürün kalitesi ve tasarımı ile öne çıkan bir üst segment markadır. Buradan da net olarak anlaşılır olduğu gibi kendisi Ermeni kökenli bir Türk ve Amerikalı ekonomisttir. En basit bir biçimde kendisini böyle tanımlamak mümkün.
Elbette 2024 senesinde Nobel Ekonomi ödülünü almış ve ülkemize de haklı bir gurur yaşatmış durumdadır. 3 Eylül 1967 İstanbul Kadıköy doğumlu olup köklü bir ailede yetişmiştir. Babası hem ekonomist hem de akademisyendir. Annesi de uzun yıllar bir Ermeni okulunda müdürlük yapmış bir kadındır. Daron Acemoğlu Galatasaray Lisesinden mezun olduktan sonra yüksek öğrenimine Amerika Birleşik Devletlerinde devam eder. Kendisi doktora derecesini ise Londra Ekonomi okulunda tamamlar. Halen Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde ekonomi profesörü olup 1993 yılından beri ekonomi alanında ders veriyor.
Nobel ekonomi ödülü aldığı çalışma ise devletler ile imparatorluklar arasında olan refah konusundaki karşılaştırmalı çalışmalarıdır. Kendisi aynı zamanda liberal ekonomiyi savunmasıyla da öne çıkıyor. 2012 yılında yayınlanan Ulusların Düşüşü: Güç, Refah ve Yoksulluğun Kökenleri isimli eseri ise ülkemizde de yayınlanmış ve çok ciddi ses getirmiş durumdadır. Özellikle ekonomi öğrencileri için bir kılavuz niteliğindedir. Sonuçta kendisi alanında çok önemli bir bilim insanıdır.
Son Dönem Yaşanan Polemikler
Lakin son dönemlerde adı The Economist dergisi ile yaşadığı polemikle yeniden ciddi bir biçimde gündeme gelerek kamuoyuna yansıyor. Aslında bu tartışma birazda liberal ekonomiyi savunanların kendi içinde yaşadığı bir iç hesaplaşma olarak da görülebilir. lakin The Economist bir biçimi ile kendisinin çalışmalarıyla ilgili olarak 17 Ağustos tarihli nüshasında “Dünyanın en etkili ekonomisti garip bir şekilde ikna edicilikten uzak” diye bir yazı yayınlayınca kıyamet kopuyor ve Daron Acemoğlu bu makalenin kendisine bir itibar suikastı olduğunu ifade ediyor. Kızgınlığını net olarak ifade ederken, derginin elinde somut veriler olmadığını söylüyor.
Sonuçta bizim işimiz taraf tutmak değil. Sadece bizden çok daha uzak bir yerden yapay zeka argümanları da işin içine girerek bir tartışma devam ediyor. Lakin sonuç ne olursa olsun kimse kendisinin başarılarına ve aldığı ödüle laf söylemez. Bu somut bir başarıdır.