Bu yazıda sizlere Ayasofya’nın hikayesi ve tarihi geçmişini aktaracağız şimdi adım adım başlayalım. Ayasofya (Türkçe karşılığı: Kutsal Bilgelik biçimindedir), resmi olan adı ile Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, İstanbul’un Fatih ilçesinde kiliseden çevrilmiş olan bir camidir.
Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi Ayasofya’nın Hikayesi
Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafınca, 532-537 seneleri arasında inşa ettirilmiş ve bazilika planlı bir patrik katedrali haline gelmiştir. 1453 senesinde İstanbul’un Osmanlı İmparatorluğu tarafınca fethinin akabinde II. Mehmed tarafınca Ayasofya camiye dönüştürülmüş olan bir yapıdır.
1934 senesinde yayımlanan kararnameyle tadilat çalışmasına alınmış, 1935 senesinde Bakanlar Kurulu kararıyla müzeye dönüştürülme kararı alınarak müzeye dönüştürülüp, kazı ve de tadilat çalışmaları başlatılmış, 1935’ten 2020’ye değin müze biçiminde hizmet vermiş durumdadır. 2020 senesinde ise yeniden camiye çevrilmiş, 2024 senesinde de caminin üst katı bir müze olarak hizmet vermeye başlamış durumdadır.
Kaç Adet Ayasofya Yapılmıştır?
Toplamda üç tane arka arkaya aşağıda verilen detaylardan da anlaşılacağı gibi Ayasofya yapılmıştır. Ayasofya son derece önemli bir mimari eserdir. Yapılması uzun yıllar sürmüş ve bittiğinde ortaya son derece muhteşem, akustiği güçlü mimari başyapıtlar çıkmıştır. Aslında Ayasofya bir dönem tarihidir. Esere bu açıdan da bakmak gerekir.
Ayasofya’nın Yapım Öyküsü
Şimdi adım adım Ayasofya’nın hikayesi nedir ona bakalım önce 1. Ayasofya’ya bakalım. Ayasofya Kilisesi’nin yapımı Hristiyanlığı imparatorluğunun resmi dini ilan etmiş olan Roma imparatoru I. Konstantin tarafınca başlattırılır. 337 ile 361 dönemleri arasında tahtta ki Büyük Konstantin’in oğlu II. Constantius tarafınca tamamlanmış ve de Ayasofya Kilisesi’nin açılışı 15 Şubat 360’ta II. Constantius tarafınca gerçekleştirilerek bitirilmiş bir eserdir.
Birinci Ayasofya imparatorluk içinde yaşanan arbede de yıkıldıktan sonra ikinci Ayasofyanın yapımı başlamıştır. İmparator II. Theodosius bugünkü Ayasofya’nın bulunduğu yerde 2. bir kilisenin yapılmasının emrini verir ve 2. Ayasofya’nın açılışı onun döneminde, yani 10 Ekim 415’te gerçekleşir. Mimar Rufinos tarafınca yapılan bu 2. Ayasofya da diğerine benzer bir mimaridedir. Bu yapı da 13-14 Ocak 532 tarihinde Nika Ayaklanması sırasında yakılıp yıkılarak tamamen yok edilmiştir.
Üçüncü Ayasofya ise ikinci Ayasofya yıkıldıktan sadece birkaç gün sonra yapılmaya başlamış ve ortaya bugün ki görkemli eser çıkmıştır. 3. Ayasofya’nın tamı tamına yapımı beş yıl sürmüştür. Ayasofya’nın tarihi geçmişi ve günümüzdeki anlamı bu şekildedir.